Login
Hasło
    
Opisy, zdjęcia, filmy
 


Miodowy smak gorącej Afryki - Rooibos – czerwony krzew


Herbata Rooibos jest wyjątkowym napojem o dobroczynnym działaniu zdrowotnym. Można podawać ją jako napój orzeźwiający, tak na gorąco, jak i na zimno. Doskonale gasi pragnienie, szczególnie podczas godzin wytężonej pracy. Brak kofeiny powoduje, że herbatę tę można pić bez ograniczeń o dowolnej porze dnia: na dzień dobry, w zwykłej porze podwieczorku lub tuż przed snem. Rooibos nie zawiera żadnych środków konserwujących i barwników, dzięki czemu ma doskonały, naturalny smak, jest słodka, łagodna i aromatyczna, nawet przy dłuższym parzeniu. Napar ten łączy w sobie najlepsze cechy herbaty czarnej, owocowej i ziołowej. Z języka afrikaans słowo rooi oznacza czerwony. Z kolei bos to krzew. Ów tajemniczy czerwony krzew to z botanicznego punktu widzenia nic innego jak czerwonokrzew afrykański Aspalathus linearis, uprawiany w górach Cedarberg na trenie RPA. Z jego liści uzyskuje się wyjątkowo smaczny napar nazywany po prostu rooibos. Inne nazwy naparu uzyskanego z liści czerwonokrzewu to bush tea lub rooi tee (Południowa Afryka), redbush tea (Wielka Brytania), South African red tea (USA) lub po prostu red tea (czerwona herbata). Jest to napój nietypowy, całkowicie niespokrewniony z tradycyjnymi naparami uzyskanymi z herbaty. Napar z czerwonokrzewu afrykańskiego ma kolor słomkowy i specyficzny, miodowy posmak. Smak ten wyróżnia się łagodnością i brakiem typowego w herbatach zielonych lub czerwonych posmaku goryczy. Oczywiście czerwonokrzew ma zupełnie inny skład chemiczny niż herbata, miedzy innymi nie zawiera garbników będących przyczyną gorzkawego smaku.

Tylko z Południowej Afryki

Rooibos pochodzi z gór Cedarberg w Afryce Południowej i tam też jest roślina ta jest uprawiana po dziś dzień. Tereny, na których rośnie czerwonokrzew, nie są doskonałym miejscem dla innych roślin – charakteryzuje je suche lato, piaszczyste gleby, stepowa roślinność i pora deszczowa zimą. Jednak miejsca, w których uprawia się tę roślinę, są jej naturalnym miejscem wegetacji, więc nie potrzebuje ona żadnych nawozów ani szczególnej ochrony przed chorobami i szkodnikami. Dzięki temu sprzedawany w Europie rooibos jest całkowicie naturalny, bez żadnych szkodliwych dodatków, jakie może zawierać herbata pochodząca z Chin, Indii czy Gruzji. Czerwonokrzew osiąga wysokość od jednego do półtora metra. Liście mają wygląd igiełek o długości 10-50 mm. Zbiera się je od stycznia do marca, kiedy nie są jeszcze całkowicie rozwinięte. Następnie tnie się je na 1-2-milimetrowe cienkie paski, zrasza wodą i poddaje 8-24-godzinnej fermentacji. Następnie suszy się ją bezpośrednio na słońcu do momentu, aż wilgotność spadnie do 10%. Wówczas zielone gałązki zmieniają swoją barwę na czerwono-brązowe i uzyskują owocowy aromat.

Napój z czerwonokrzewu znany jest w Europie krótko, od początku XX wieku. Wówczas to Rosjanin Benjamin Ginsberg zainteresował się krzewem uprawianym w górach Cedarberg w Afryce Południowej, niedaleko Kapsztadu. Nie było to jakieś szczególne odkrycie, gdyż Afrykanerzy pili napój z tej rośliny już od co najmniej stu lat, ale właśnie Rosjaninowi rooibos zawdzięcza karierę w Europie. Na tym kontynencie susz z czerwonego krzewu sprzedawany był od 1904 roku, a szeroką popularność zdobył w 1930 roku, kiedy to dr P. Le Fras Nortier odkrył niektóre z jego właściwości zdrowotnych. Z czasem rozpoznano także liczne wartości dietetyczne rooibosa i opracowano metody polowej i komercyjnej uprawy czerwonokrzewu afrykańskiego. Po kryzysie wywołanym II wojną światową wielu afrykańskich plantatorów zbankrutowało. Doprowadziło to do powstania w 1954 roku Redbos-Tea-Control-Board, która nadzorowała produkcję rooibosa w Afryce Południowej. Popyt na rooibos nieustannie wzrasta we wszystkich częściach świata, dając doskonałe świadectwo jakości i walorów smakowych naparu. Poza południową Afryką herbata rooibos zyskała niezwykłą popularność w Japonii, Niemczech, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych Ameryki, w rejonie Pacyfiku i na Dalekim Wschodzie.

Antyrodnikowa bomba

Rooibos nie zawiera kofeiny, dlatego może być pity bez ograniczeń przez dzieci, osoby mające kłopoty z nadciśnieniem oraz przed snem. Tym samym można się domyśleć, że nie działa pobudzająco tak jak herbata czarna bądź kawa. Polecany jest raczej przy problemach z zasypianiem i rozdrażnieniem, ze względu na właściwości odprężające. Można go pić jako zamiennik melisy, przy czym smak rooibosa jest bardziej wyrazisty i mniej mdły niż wspomniane popularne zioło. Napar z czerwonokrzewu bogaty jest także w przeciwutleniacze, miedzy innymi w cenny, naturalny hormon roślinny superoxide dismutase. Przeciwdziała szkodliwym wpływom wolnych rodników, dzięki czemu ma pozytywny wpływ na układ odpornościowy, obniża ciśnienie krwi, spowalnia proces starzenia i hamuje produkcję komórek nowotworowych.

Niektórzy naukowcy, np. południowoafrykański chemik Daneel Ferreira, przypisują herbacie rooibos naprawdę lecznicze właściwości, gdyż właśnie ze względu na dużą zawartość flawonoidów (biosubstancje), które działają jako antyutleniacze, chroni ona ludzki organizm przed szkodliwymi substancjami. Rooibos polecany jest przy biegunkach, zatwardzeniach i bólach brzucha (ma właściwości rozkurczające). Ochrania błonę śluzową i cały przewód pokarmowy dzięki zawartości kwasów fenolowych. Dzięki zawartości fluoru, wapna i manganu chroni przed próchnicą i wzmacnia kości. Zawiera flawonoidy, które stymulują wydzielanie hormonu szczęścia – serotoniny, polecany jest więc w leczeniu depresji i wahań nastroju. Rooibos zalecany jest kobietom w ciąży, ponieważ obfituje w żelazo i zapobiega mdłościom. Zawiera także sporą porcję witaminy C (kwasu askorbinowego), zwanej witaminą obronną organizmu ze względu na działanie bakterio- i wirusobójcze. Rooibos jest pomocny w leczeniu schorzeń skórnych (wypryski, pokrzywka, trądzik młodzieńczy), zapaleń gardła i jamy ustnej (afty, próchnica, zapalenie śluzówki jamy ustnej, zapalenie dziąseł). Czerwonokrzew hamuje tworzenie się zwapnień w tętnicach (arteriosklerozę), zapobiega miażdżycy. Badania wykazały, że obniża poziom cukru we krwi. Rooibos  jest skutecznym środkiem wspomagającym leczenie różnego rodzaju alergii, m.in. na środki spożywcze, kurz domowy, roztocza. System immunologiczny u osób cierpiących na alergię produkuje nadmiar histaminy. Objawia się to świądem oczu, podrażnieniem błon śluzowych jamy ustnej, nosa, zwiększonym wydzielaniem śluzu oskrzelowego, soku żołądkowego. Rooibos zawiera kwercetynę, która hamuje uwalnianie histaminy. Łagodzi skutki oparzeń słonecznych. Może też być używany w formie okładu, gojąc swędzące rany.

Jak parzyć rooibosa?

Na samym początku należy wyparzyć czajniczek. Listki czerwonokrzewu (ok. 1 łyżeczki na 250 ml) zalewamy odstanym wrzątkiem (ok. 80˚C) i pozostawiamy do zaparzenia (3-5 min). Napar ekspresowy rooibos parzy się w proporcjach: 1 torebka lub łyżeczka na 1 szklankę. Rooibosa można przyrządzać także na wolnym ogniu w żaroodpornym dzbanuszku, delikatnie go podgrzewając przez kilka minut. Można też go parzyć dwukrotnie. Niektórzy dosładzają miodem przygotowany napar, który można pic zarówno zimny, jak i gorący. Zużyte torebki od naparu rooibos można ponownie użyć na różne sposoby, pod warunkiem utrzymania w nich wilgoci. Przykładem zastosowania jest umieszczenie wilgotnych torebek na każdej powiece jako okład na oczy. Można również wykorzystać zawartość torebek i zastosować je jako krem do twarzy.

Podstawowe funkcje i zawartość składników w jednej szklance naparu rooibos

Środek odżywczy

Charakterystyka

Zawartość w 200 ml

wapń (Ca)

wzmacnia zęby i kości

1,09 mg

miedź (Cu)

przyspiesza przemianę materii

0,07 mg

fluor (F)

poprawia stan uzębienia

0,22 mg

żelazo (Fe)

wspomaga transport tlenu we krwi

0,07 mg

magnez (Mg)

podnosi wydajność układu nerwowego

1,57 mg

mangan (Mn)

wspomaga rozwój kośćca

0,04 mg

potas (K)

poprawia przemianę materii

7,12 mg

sód (Na)

utrzymuje równowagę płynów w organizmie

6,16 mg

cynk(Zn)

reguluje ciśnienie krwi

0,04 mg

Rooibos w skrócie

  • Nazwa rooibos pochodzi z języka afrikaans i oznacza czerwony krzew
  • Czerwonokrzew osiąga wysokość do 2 metrów. Latem zbiera się jego cienkie listki, rozdrabnia (na długość 1-2 mm) i poddaje fermentacji.
  • Rooibos to nie herbata, choć często bywa mylnie kojarzony z czerwoną herbatą. Jest to nic innego jak ziołowy napar z liści czerwonokrzewu afrykańskiego.
  • Czerwonokrzew rośnie wyłącznie w Republice Południowej Afryki i uznawany jest za narodowy napój tego kraju.
  • Rooibos został odkryty w 1904 roku przez rosyjskiego imigranta Benjamina Ginsberga w górach Cedarberg w Afryce Południowej niedaleko Kapsztadu. Wkrótce potem powstały plantacje czerwonokrzewu.
  • Napar z czerwonokrzewu może zastąpić płynne składniki podczas pieczenia i można wykorzystać go w gotowaniu zup, gulaszów i sosów.

Korzyści picia naparu z czerwonokrzewu

  • Napar nie zawiera kofeiny, dlatego może być pity przez dzieci, także przed snem. Nie stanowi też zagrożenia dla osób chorych na nerki i cierpiących na nadciśnienie.
  • Jako okład łagodzi podrażnienia i stany zapalne skóry, dlatego dość często polecany jest na egzemę, pieluszkowe zapalenie skóry i trądzik.
  • Zawiera dużą ilość antyutleniaczy, które hamują działanie wolnych rodników, a przy tym starzenie skóry.  Ma to także pozytywny wpływ na układ odpornościowy.
  • Nie zawiera kwasu szczawiowego, jest więc bezpieczny dla osób mających kamienie nerkowe i problemy z osteoporozą.
  • Ma bardzo pozytywny wpływ na proces trawienia i układ pokarmowy, m.in. dzięki zawartości żelaza, potasu i miedzi.
  • Zawiera wiele minerałów niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, np. żelaza, wapnia, potasu, sodu i miedzi.
  • Jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących matek. Stymuluje wytwarzanie pokarmu.
  • Wspomaga układ krwionośny i zapobiega miażdżycy. Zapobiega zakrzepom krwi oraz tworzeniu się zwapnień w tętnicach.
  • Polecany jest przy dietach niskokalorycznych.
  • Działa leczniczo przy alergiach i astmach.
  • Działa kojąco przy bólach głowy, bezsenności, rozdrażnieniu, skokach ciśnienia itp.


Pokaż wszystkie artykuły...