Login
Hasło
    
Opisy, zdjęcia, filmy
 


Herbata oolong – zdrowy napój i nie tylko


Herbaty piją codziennie miliony ludzi na świecie. Dla jednych nie ma znaczenia jak, gdzie i kiedy je piją, inni delektują się aromatem i smakiem naparu herbacianego uzyskanego dzięki odpowiedniemu rytuałowi jej parzenia. Ale i jedni, i drudzy nie wyobrażają sobie życia bez herbaty. Jeszcze kilkaset lat temu w Europie nikt tego napoju nie znał, a dziś jest to najbardziej popularna używka. Mało kto jednak zastanawia się, skąd pochodzi pity przez nich napój. Otóż zarówno najbardziej znana herbata czarna, coraz bardziej popularna herbata zielona i biała, podbijająca rynki Europy herbata pu erh oraz tajemnicza oolong pochodzą z tej samej rośliny – krzewu herbacianego. Do Europy ta herbata dotarła na początku XVII w. i traktowana była wówczas jako lekarstwo. Jako napój Europejczycy zaczęli pić herbatę w XVIII w. Chińczycy jednak tak bardzo zazdrośnie strzegli swojego przemysłu herbacianego, że dopiero w 1848 r. udało się szkockiemu zbieraczowi roślin egzotycznych Robertowi Fortune’owi wyekspediować do Indii nasiona i siewki skradzione podstępem z chińskich plantacji herbaty. Dzięki uprawie krzewów herbacianych w Indiach, Rosji i na Cejlonie, herbata rozpowszechniła się na świecie, stając się wręcz narodowym napojem np. w Wielkiej Brytanii czy właśnie w Rosji.

Czym właściwie jest herbata?
Herbata jest wiecznie zielonym drzewem lub krzewem z pojedynczymi, podłużnymi listkami i drobnymi, białymi, pachnącymi kwiatami. Owocami są małe, zdrewniałe torebki. Botanicy wyróżniają dwa gatunki herbaty: powszechnie uprawianą krzaczastą herbatę chińską (Thea sinensis) oraz tzw. herbatę indyjską (Thea assamica), która jest wysokim drzewem dziko rosnącym.
Najwartościowsze plantacje herbaty zakłada się na wysokości około 1000 m n.p.m. w klimacie gorącym i wilgotnym. Posadzony krzew może plonować nawet do 20 lat. Ręcznie zbierane listki herbaty poddawane są dalszej obróbce, dzięki której otrzymujemy herbatę czarną, zieloną lub oolong, zwaną też czerwoną lub półfermentowaną. Herbatę czarną uzyskuje się w wyniku kilkugodzinnej fermentacji i suszenia. Fermentacja polega na tym, że zwiędnięte i zwinięte liście herbaty puszczają sok, co sprzyja utlenianiu i przemianie części garbników w związki aromatyczne. Towarzyszy temu zmiana zabarwienia liści herbacianych na brunatne. W wyniku fermentacji herbata czarna ma intensywniejszy aromat i mniej cierpkości zależnej od garbników niż herbaty zielone i czerwone. Z kolei herbata zielona powstaje w wyniku samego procesu suszenia bez fermentacji, dlatego bogata jest w garbniki, których cierpki smak działa orzeźwiająco. Herbata typu oolong jest produktem pośrednim pomiędzy herbatą czarną a zieloną, czyli jest dość krótko fermentowana, a następnie suszona.

Najważniejsze utlenienie
Herbata oolong (lub wulong, ulung) uważana jest za jedną z najlepszych herbat w Chinach poddawanych krótkiej fermentacji. Od dawna herbaty oolong bardzo cenione są w Stanach Zjednoczonych i zyskują coraz większe uznanie Francuzów. W innych krajach europejskich, w tym w Polsce, są ciągle jeszcze mało znane. W naszym kraju dość często określana jest jako czerwona wraz z herbatą pu erh. Jej długie liście, przypominające plecionkę, zwija się w całości. Herbata oolong znana jest przede wszystkim ze swego drzewnego aromatu, łagodnego, owocowego smaku i wyraźnego posmaku brzoskwini, jaki pozostawiają w ustach. Herbaty tego typu charakteryzuje także wyjątkowy zapach. Chińczycy mówią, iż zaparzane w imbryku przyjmują postać smoka. Dlatego też w Państwie Środka nazywa się je „smoczymi herbatami”. Oczywiście ojczyzną herbat oolong są Chiny (prowincje Fujian i Guangdong),, także wyspa Tajwan, gdzie plantacje znajdują się na jej północnym i północnym- wschodzie krańcu. W Chinach proces utleniania zachodzi w 12-15 % całej herbaty, a na Tajwanie, gdzie produkuje się oolong od dwóch stuleci, proces ten dochodzi nawet do 70 %. Herbatę oolong można rozpoznać po barwie zaparzonego liścia. Jego ciemniejsze brzegi, które uległy fermentacji, przypominają liść czarnej herbaty, pozostała, znacznie jaśniejsza część liścia wygląda jak herbata zielona.
Herbata półfermentowana oolong, jest pośrednim ogniwem między herbatą czarną a zieloną. Proces oksydacji (utlenienia) podczas obróbki trwa tu znacznie krócej niż w przypadku czarnej herbaty. Z kolei w przypadku herbaty zielonej w ogóle nie występuje. Podobnie jak herbaty zielone oolong to specjalność chińska i cieszy się szczególnym powodzeniem w krajach azjatyckich. Liście przeznaczone do wyrobu nie mogą być zbierane zbyt wcześnie i ważne jest aby poddać je obróbce bezpośrednio po zerwaniu. Liście rozsypuje się na specjalnych stołach i poddaje naturalnemu działaniu słońca. Pozostawione na słońcu więdną, a następnie potrząsane są w bambusowych koszach żeby otrzeć brzegi liści. Potem na przemian wstrząsa się je i rozkłada na słońcu, aż powierzchnia liścia nieco zżółknie. Brzegi natomiast stają się rdzawe w miarę jak substancje chemiczne zawarte w uszkodzonym liściu wchodzą w reakcję z tlenem (utlenienie). Oolong powinny mieć zawsze całe liście

Tajemnicza nazwa
Określenie „oolong” w języku chińskim oznacza „czarny smok” albo „czarny wąż”. Wszystko w zależności od kontekstu zdania i wymowy. Wiele legend związanych jest z pochodzeniem tej niesamowitej nazwy. W jednej z nich plantator herbaty został odstraszony od pilnowania suszących się liści przez pojawienie się właśnie czarnego węża. Wystraszony człowiek bał się przez wiele dni zbliżać do swoich cennych suszących się liści. Kiedy jednak po kilku dniach powrócił, liście utleniły się na słońcu i ich napar zyskał doskonały smak. Właściciel zrozumiał, że ów straszny wąż tak naprawdę był jego przyjacielem, bo właśnie dzięki niemu uzyskał tak wspaniały produkt. W dowód wdzięczności herbatę nazwał jego imieniem. Inna historia opowiada o człowieku, który nazywał się Wu Liang (później Wu Long lub Oolong). Odkrył on herbatę oolong przez przypadek. W czasie zbierania jeszcze zielonych listków jeleń rozproszył jego uwagę i do czasu, gdy przypomniał sobie o zbieranej herbacie, zaczęła się już ona utleniać. Potem ów człowiek sprzedawał tylko herbatę po odpowiednim utlenieniu, dlatego kupujący mówili na jego produkt „herbata od Oolonga”, co po czasie uległo skróceniu do samego „oolong”. Inni mówią, że herbata zwana jest oolong, ponieważ jej liście wyglądają jak małe smoki, które budzą się, gdy zalewa się je gorącą wodą. Z kolei niektórzy mówią, że suche liście herbaty oolong rozróżnia się po ich specyficznym wyglądzie, przypominają one czarną nitkę lub właśnie węża, stąd ich nazwa.
Również liczne legendy krążą o odkryciu samych krzewów herbacianych. Jedna z nich mówi o chińskim cesarzu Shen-nong, który odpoczywając pewnego dnia pod krzewem herbacianym zauważył, że nagły powiew wiatru strącił do imbryka z gorącą wodą kilka listów z tego krzewu. Po chwili rozniósł się wokół cudowny aromat naparu herbacianego, który zachęcił cesarza do jego spróbowania. I tak oto cesarz posmakowawszy świeżo zaparzonej herbaty, nazwał ją „cha”, zapoczątkowując herbacianą tradycję w Chinach.
Faktycznie wiele źródeł podaje, że ojczyzną herbaty są Chiny, gdzie uprawiana już była około 3 tysiące lat temu, a około 2,5 tysiąca lat temu stała się napojem narodowym Chińczyków.


Smaczna i zdrowa
Herbata oolong dzięki swoim właściwościom żółciopędnym często spożywana jest w krajach Dalekiego Wschodu tuż po posiłku. Uważa się, że pomaga w przejedzeniach, niestrawnościach i idealnie kończy sute posiłki. Oolong charakteryzuje się dużą zawartością taniny i katechin oraz niewielką ilością kofeiny. Substancje te doskonale regulują przemianę materii, co powoduje to szybsze spalanie tłuszczu. Częste spożywanie herbaty oolong przeciwdziała niewydolności nerek oraz zmianom skórnym.
Herbata, pomimo swojego bogactwa różnych związków, nie może nam jednak zastąpić owoców, warzyw i mięsa, które zawierają liczne, inne niezbędne dla każdego człowieka składniki. Wiadomo, że dieta bogata w odpowiednio dobrane składniki pokarmowe ma istotny związek z niższym ryzykiem rozwoju chorób układu krążenia i nowotworów i tę prawdę każdy dbający o swoje zdrowie człowiek poznać musi. Herbata, dzięki swoim naturalnym antyoksydantom, jest natomiast bardzo dobrym jej uzupełnieniem.

Rodzaje herbaty oolong
1. herbaty liściaste produkowane z całych liści lub z ich dużych kawałków. Są to herbaty najbardziej aromatyczne, których czas zaparzania wynosi kilka minut.
2. herbaty łamane produkowane z połamanych, czyli mniejszych kawałów liści, które dzięki temu zaparzają się szybciej niż herbaty liściaste.
3. herbaty pokruszone produkowane z pyłu herbacianego, odpadów i drobnych kawałeczków liści. Herbaty te zaparzają się bardzo szybko i dlatego konfekcjonowane są w postaci torebeczek ekspresowych. Herbata oolong nie powinna występować w tej formie.

Gatunki herbat oolong:

  • biało nakrapiana Oolong Fancy („Czarny smok”)
  • Dong Ding. Pochodzi z gór, od których przyjęła nazwę

Jak zaparzać?
Herbaty oolong parzyć możemy tak jak herbaty zielone lub tak jak herbaty czarne (ale wtedy nieco krócej). Proces ten trwa 6-8 minut. Trzeba pilnować, aby liście pływały swobodnie w czajniczku, gdyż w trakcie zaparzania podwajają, a nawet potrajają swoją objętość. Jeśli są ściśnięte, nie wydzielają aromatu. Dlatego jeśli pierwszy raz parzymy tę herbatę, powinniśmy dokładnie zwrócić uwagę, jak dużo sypiemy suszu. Kolor naparu jest bladożółty. Daje napar mocniejszy od herbaty zielonej, lecz bardziej delikatny niż najdelikatniejsza z herbat czarnych. Uważa się, że smak jest cierpki i nieco gorzki, a aromat jakby lekko wędzony.



Pokaż wszystkie artykuły...