Przewodnik po środkach odchudzających cz. 1
Skuteczne czy nieskuteczne?
Na podstawie doniesień naukowych dowiedziono, że otyłość i znaczna nadwaga sprzyjają powstawaniu pewnych chorób i znacznie upośledzają codzienne funkcjonowanie człowieka. Dla wielu osób jest to wystarczającą motywacją do rozpoczęcia zrzucania zbędnych kilogramów. Od lat wiadomo także, że najlepszą i najbezpieczniejszą dla zdrowia metodą uzyskania prawidłowej wagi jest stosowanie racjonalnej diety o obniżonej kaloryczności w połączeniu z regularnym wysiłkiem fizycznym. W tej kwestii idealnie sprawdzają się ćwiczenia aerobowe. Dla większości oznacza to całkowitą reorganizację dotychczasowego trybu życia. Z obawy przed drastycznymi zmianami, a także aby spotęgować efekt chudnięcia często sięgamy po reklamowane tabletki, kropelki i herbatki, których producent zapewnia utratę kilogramów bez żadnego wysiłku i wyrzeczeń. Niestety bez ograniczenia pochłanianych pokarmów i choćby minimalnych ćwiczeń terapia ze sztucznymi „odchudzaczami” będzie mało skuteczna. Dość często na opakowaniach podejrzanych i tanich preparatów brakuje dokładnych informacji na temat składu i ilości poszczególnych składników. Ma to duże znaczenie, gdyż np. nadmiar kofeiny może powodować przyspieszenie pracy serca, wzrost ciśnienia, a w skrajnych przypadkach nawet zejście śmiertelne. Bywa i odwrotnie – gdy substancji czynnych jest znacznie mniej, niż podano na opakowaniu. Wówczas taki preparat jest jedynie miłym wypełnieniem dnia. Poza tym trudne do przewidzenia mogą być skutki przyjmowania preparatów na odchudzanie równocześnie z lekami przepisanymi przez lekarza. Jednym z przykładów może być wyciąg z grejpfruta, który zaburza i osłabia wchłanianie wielu leków, między innymi tabletek antykoncepcyjnych. Z tego względu wybierajmy tylko i wyłącznie produkty z najwyższej półki, znanych producentów, które nie są najtańsze. Z drugiej strony w tym momencie najważniejsze jest nasze zdrowie i bezpieczeństwo, a sprawdzone substancje, które poparte są badaniami klinicznymi, dają nam pewność, że nasze zdrowie nie ucierpi na suplementacji.
Zabronione substancje
Jeszcze do niedawna w środkach pomagających w odchudzaniu można było spotkać pewne substancje, których dzisiaj nie powinniśmy znaleźć w żadnym z dostępnych preparatów. Efedryna stosowana była jako stymulant, reduktor apetytu, środek zwiększający koncentrację i uwagę, lekarstwo na nieżyt nosa oraz do leczenia niedociśnienia związanego z narkozą. Występuje naturalnie w roślinach z rodzaju przęśl (Ephedra equisetina, Ephedra sinica, Ephedra distachya) oraz w cisie (Taxus baccata). Jest najczęściej dostępna w formie chlorowodorku i siarczanu. Efedryna pomaga utrzymać szybkie tempo przemiany materii dzięki stymulowaniu konwersji T4 -nieaktywnej formy hormonu tarczycy w T3 – postać aktywną. Spalanie tkanki tłuszczowej w procesie termogenezy oraz działanie pobudzające efedryny są wynikiem jej zdolności do pobudzania wydzielania katecholamin (adrenaliny i noradrenaliny). Obie te substancje przyspieszają uwalnianie tłuszczu z komórek tłuszczowych i pobudzają układ nerwowy. Proces termogenezy gwałtownie spada po kilku tygodniach (4-6) dlatego należy bezwzględnie po tym okresie zrobić 1.5-3-miesięczną przerwę w przyjmowaniu. Efedryna powoduje podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi (skurcz naczyń oporowych), zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego, przyspieszenie akcji serca, rozszerzenie oskrzeli (rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli), pobudza ośrodkowy układ nerwowy, zwiększa przepływ krwi przez tętnice wieńcowe, mózgowe i zaopatrujące mięśnie prążkowane, zmniejsza przepływ przez tętnice trzewne oraz zaopatrujące skórę. Efedryna bywa używana jako środek dopingujący i w postaci ECA jako silny i skuteczny środek odchudzający. Może powodować uzależnienie psychiczne, ale z powodu rosnącej tolerancji nie można jej długo stosować.
Wyciąg ze skórki gorzkiej pomarańczy (synefryna) to następna substancja, która nie powinna znaleźć się w suplementach żywności. Gorzka pomarańcza to krzew lub małe drzewo, które osiąga wysokość do 10 m. Liście są pachnące, podłużnojajowate. Kwiaty duże , pachnące, składają się z pięciopłatkowej korony i drobnego kielicha. Owoc to mięsista jagoda, nieco spłaszczona, średniej wielkości, barwy ciemnopomarańczowej. W smaku owoc jest gorzki i kwaśny. Składniki gorzkiej pomarańczy zwiększają proces termogenezy, przyspieszając metabolizm cukrów i tłuszczów . Substancje gorzkie ułatwiają i przyspieszają trawienie. Składniki rośliny działają również nieznacznie spazmolitycznie. Ze względu na swoje działanie gorzka pomarańcza była do niedawna stosowana jako składnik preparatów odchudzających, których celem było zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej i tym samym masy ciała. Gorzka pomarańcza jest również stosowana w lekach pomagających w zaburzeniach łaknienia, zaburzeniach trawienia i stanach skurczowych przewodu pokarmowego.
Hoodia Gordonii niemająca polskiej nazwy gatunkowej to mała, soczysta roślina, która swoim wyglądem przypomina ogórkowaty kaktus. Rośnie na terenie południowoafrykańskiej pustyni Kalahari. Wyciąg z jej miąższu również znalazł się na liście substancji zabronionych, które mogą być wykorzystywane tylko w tworzeniu leków. Właściwości tej niepozornej rośliny były znane od wieków lokalnym plemionom afrykańskim, które stosowały roślinę, aby eliminować uczucie głodu i pragnienia. Buszmeni z Kalahari przeżuwają ten „kaktusowy ogórek” podczas długich wędrówek przez pustynię lub wypraw na polowania. Nie jedzą wtedy prawie w ogóle. Hoodia Gordonii rośnie tylko na terenie Południowej Afryki i potrzebuje ok. 5 lat, aby w pełni dojrzeć. Z powodu ogromnego zapotrzebowania stała się ona zagrożonym gatunkiem. Jej eksport nie może odbywać się bez zgody rządu RPA, który pilnuje, aby gatunek nie wyginął. Pomimo że znanych jest 40 odmian rośliny Hoodia, tylko Hoodia Gordonii posiada właściwości eliminujące uczucie głodu. Aktywny składnik rośliny został odkryty i opatentowany w 1995 roku przez południowoafrykańskich naukowców.
Również tyraminy nie powinnaś znaleźć w żadnym ze środków specjalnego przeznaczenia spożywczego. Tyramina występuje obficie w pokarmach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Najwięcej znajduje się w twardych serach, czekoladzie, śledziach, czerwonym mięsie i niektórych ekstraktach mięsnych. Tyramina ułatwia odchudzanie i jest uważana za bardziej bezpieczną od efedryny.
Podział preparatów wspomagających odchudzanie
Ogólnie preparaty pomagające w zrzuceniu tłuszczowej masy ciała dzieli się na kilka grup. Są to suplementy zastępujące posiłek, które ograniczają spożycie węglowodanów i tłuszczów. Inne preparaty przyspieszają spalanie tłuszczu i wzmagają termogenezę. Preparaty wiążące tłuszcz, do których należy chitosan, czyli naturalna substancja balastowa, izolowana z pancerzy morskich skorupiaków, dezaktywują tłuszcz, który następnie jest wydalany. Z kolei preparaty regulujące przemianę materii powodują, że szybciej się wypróżniamy i wzmagamy perystaltykę jelit. Dokładnie wymienione grupy opiszemy za miesiąc.
 Pokaż wszystkie artykuły... |
